Andrzej Mieczysław

Członkowie Rodziny Żółtowskich na Politechnice Warszawskiej

Politechnika Warszawska powstała w 1915 r. i ukształtowała się w latach 1918-1925. Celem jej działań było: "uprawianie dziedzin wiedzy, krzewienie nauki i umiejętności, dawanie wykształcenia do działalności naukowej, zawodowej i obywatelskiej" (Statut PW z 1921 r.).

Od początku działali w niej członkowie rodziny Żółtowskich. W dostępnych mi materiałach znalazłem informacje o kilkudziesięciu osobach. W roku 1915 był jeden student, obecnie jest dwóch nauczycieli akademickich i sześciu studentów.

Zebrane informacje są niepełne, a może niektóre i mylne. Nie wszystkie źródła są kompletne, teść dokumentacji PW uległa zniszczeniu. Dla prac nad biografią rodziny pożyteczne byłoby ich sprawdzenie i uzupełnienie. Szczególnie dotyczy to dalszych losów po zakończeniu studiów. Osoby zainteresowane współpracą proszę o kontakt. Jako przyczynek do tych prac przedstawiam:

• zestawienie zasadniczych wydarzeń w dziejach PW,
• listę osób o nazwisku Żółtowski, obejmującą słuchaczy wszystkich rodzajów studiów w PW i w szkołach do niej przyłączonych: Państwowej Wyższej Szkoły Budowy Maszyn im. H. Wawelberga i S. Rotwanda (dalej cyt. Szkoła Wawelberga i Rotwanda), także Wieczorowej Szkoły Inżynierskiej: oraz pracowników PW (dane z Archiwum Szkoły, Kartoteki Archiwum Studenckiego i Kartoteki Działu Kadr),
• informacje o źródłach, publikacjach, bibliografii i materiałach znajdujących się w PW.

Zasadnicze wydarzenia w dziejach Politechniki Warszawskiej

• 1818-1915 - początki wyższego szkolnictwa technicznego w Warszawie:
  • 1826 - Szkoła Przygotowawcza do Instytutu Politechnicznego;
  • 1898 - Instytut Politechniczny: Szkoła Wawelberga i Rotwanda.
• 1915-1925 - utworzenie i kształtowanie PW:
  • 1915 - otwarcie PW pod nadzorem władz niemieckich (4 wydziały, 40 nauczycieli, 600 studentów aktywny udział społeczności akademickiej w pracy organizacji niepodległościowych;
  • 1918-1920 - masowy udział akademików w wojnie (80 poległych);
  • 1921-1925 - zasadnicze kształtowanie się uczelni.
• 1925-1939 - rozwój PW: 5 wydziałów, 375 nauczycieli, około 4,7 tys. studentów, 453 absolwentów. Od roku 1915 około 6 tys. absolwentów, 130 doktoratów i habilitacji.
• 1939-1945 - zamknięcie PW, tajne nauczanie pod osłoną średniej i wyższej szkoły technicznej: 1500 słuchaczy, 198 absolwentów, 34 doktoraty i habilitacje, różnorodne formy walki z okupantem; wielkie straty wśród pracowników i studentów; zniszczenie około 70% obiektów.
• 1944-1945 - odtwarzanie PW w Lublinie i Łodzi: 4 wydziały, 80 nauczycieli, 785 studentów.
• 1945-1965 - odbudowa i rozwój w Warszawie:
  • 1945 - 250 nauczycieli, 2 rys. studentów;
  • 1947 - ograniczanie samorządu, selekcja kandydatów wg pochodzenia;
  • 1948 - podział na studia inżynierskie i magisterskie;
  • 1951 - wąska specjalizacja (16 wydziałów). Włączenie Szkoły Wawelberga i Rotwanda; dalsze ograniczenie samorządności;
  • 1955 - studia dla pracujących i zaoczne;
  • 1956 - aktywny udział w wydarzeniach październikowych;
  • 1960 - wprowadzenie studiów podyplomowych;
  • 1965 - 50-lecie PW (12 wydziałów 1232 nauczycieli, 21 rys, studentów). W latach 1945-1964 około 23 rys. absolwentów, 720 doktoratów i habilitacji.
• 1966-1976 - dalszy rozwój PW:
  • 1966 - włączenie Wieczorowej Szkoły Inżynierskiej działającej od 1946 r. (około 6 tys. słuchaczy)
  • 1967 - otwarcie Filii PW w Płocku: 4 wydziały;
  • 1968 - aktywny udział w wydarzeniach marcowych
  • 1970 - reorganizacja PW: likwidacja katedr, tworzenie zakładów;
  • 1971 - reorientacja i zmiany po wydarzeniach grudniowych;
  • 1976 - obchody i50-lecia szkolnictwa wyższego w Warszawie. Uznanie dla Politechniki Warszawskiej za wkład w rozwój polskiej nauki i pedagogiki (51 instytutów, 3 rys. nauczycieli, 28 rys. studentów). W latach 1965-1976: 33 rys. absolwentów, 2,1 rys. doktoratów i habilitacji.
• 1976-1990 - przemiany: aktywny udział w przemianach społeczno-politycznychw Polsce:
  • 1980 - 2,5 tys. nauczycieli, 18 tys. studentów, 2,6 tys. absolwentów;
  • 1990 - 3 tys. nauczycieli, 12 tys. studentów, 1,2 tys. absolwentów.

Ciąg dalszy w następnym numerze.